Zakat Tabung Haji: Adakah Simpanan TH Perlu Dizakatkan Lagi?

Adakah zakat tabung haji dibayar bagi pihak pendeposit?

Ya, zakat tabung haji dibayar oleh TH bagi pihak semua pendeposit sebelum keuntungan diagihkan. Perkara ini dinyatakan dalam terma akaun TH, iaitu perkara 9 dalam borang pembukaan akaun JP003. Menurut terma itu, TH membayar zakat bagi pihak pendeposit, dan dengan itu pendeposit tidak perlu lagi membayar zakat ke atas wang simpanannya di TH.

Tambahan pula, perkara yang sama menyebut dua butiran penting. Pertama, amaun zakat tidak ditolak daripada baki akaun individu. Kedua, TH tidak mengeluarkan resit zakat rasmi secara individu. Sebaliknya, zakat dikira di peringkat dana sebelum kadar Agihan Keuntungan ditentukan. Jika perlu, anda boleh menyemak baki sebenar akaun anda melalui panduan semak baki tabung haji. Untuk terma penuh kontrak simpanan, rujuk terma dan syarat Wakalah TH (pautan luar, tab baharu).

Berapa kadar zakat yang dibayar TH?

Kadar zakat tabung haji bagi tahun kewangan 2025 ialah 2.577%, bernilai RM95.3 juta. Menurut soalan lazim TH 2025, kadar ini lebih tinggi daripada 2.5% kerana mengambil kira perbezaan bilangan hari antara kalendar Qamari dan kalendar Masihi. Penyelarasan daripada kadar asas 2.5% itu dibuat atas saranan Jawatankuasa Penasihat Syariah TH.

Ringkasan zakat tabung haji bagi tahun kewangan 2025

Perkara	Nilai	Sumber
Kadar zakat	2.577%	Soalan lazim Agihan Keuntungan TH 2025
Jumlah zakat 2025	RM95.3 juta	Bernama, 18 Mac 2026
Penerima	Semua Majlis Agama Islam Negeri (MAIN), mengikut nisbah baki simpanan pendeposit setiap negeri	Bernama, 18 Mac 2026
Kadar Agihan Keuntungan selepas zakat	3.50%	Soalan lazim Agihan Keuntungan TH 2025
Jumlah kumulatif zakat bagi pihak pendeposit (setakat 18 Mac 2026)	RM1.57 bilion	Bernama, 18 Mac 2026

Oleh sebab zakat dilunaskan dahulu, kadar 3.50% yang diumumkan ialah kadar selepas zakat. Penerangan lanjut tentang kadar dan sejarahnya ada dalam panduan dividen tabung haji. Jika anda ingin menganggar agihan sendiri, gunakan kalkulator Agihan Keuntungan.

Bagaimana zakat simpanan TH dikira?

Zakat tabung haji dikira sebagai zakat perniagaan berdasarkan Modal Kerja Terlaras dan pendekatan hukum khultoh (ejaan TH; Tinta Mufti mengejanya khultah). Khultoh bermaksud harta yang bercampur, iaitu dana ramai pendeposit yang dilaburkan secara kolektif. Oleh itu, zakat dikira ke atas keseluruhan dana tersebut, bukan akaun demi akaun.

Selain itu, soalan lazim TH 2025 menyenaraikan tiga pertimbangan yang menyokong kaedah ini:

• Hubungan Wakalah menjadikan dana simpanan mewakili kepentingan pendeposit dalam aset pelaburan dan perniagaan TH, jadi zakat perniagaan dianggap wajar.
• Simpanan TH boleh dikeluarkan mengikut permintaan, maka kaedah Modal Kerja Terlaras dianggap sesuai.
• Akhir sekali, elemen Wakalah dan elemen perkongsian pendeposit selaku prinsipal mewajarkan pengiraan berdasarkan hukum khultoh.

Perlukah pendeposit membayar zakat sendiri?

Tidak, pendeposit tidak perlu membayar zakat sendiri atas simpanan yang sama kerana zakat tabung haji telah dilunaskan bagi pihak mereka. Pendirian ini dinyatakan dalam terma akaun TH dan ditegaskan semula dalam kenyataan TH 4 Ogos 2026 tentang zakat (pautan luar, tab baharu). Kenyataan itu bertajuk "Tabung Haji Tegaskan Status Zakat Adalah Sah dan Telah Disempurnakan bagi Pihak Pendeposit".

Walau bagaimanapun, pelunasan ini hanya meliputi simpanan dalam akaun TH. Sebaliknya, harta lain di luar TH, seperti wang dalam akaun bank lain atau unit amanah, dinilai secara berasingan. Bahagian terakhir halaman ini menerangkan perkara tersebut dengan lebih lanjut.

Apakah pandangan mufti tentang zakat simpanan TH?

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakan bahawa zakat tabung haji ialah pelunasan zakat pendeposit itu sendiri. Pandangan ini dihuraikan dalam Tinta Mufti Bil. 121/2026 (pautan luar, tab baharu) bertarikh 7 Ogos 2026. Menurut Tinta Mufti tersebut, pendeposit tidak lagi dituntut mengeluarkan zakat ke atas simpanan yang sama kerana kewajipan itu telah disempurnakan melalui wakil.

Tinta Mufti itu memetik keputusan Persidangan Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia kali ke-17 pada 3 Mei 1979. Keputusan bagi TH, yang ketika itu dikenali sebagai Lembaga Urusan dan Tabung Haji, menetapkan empat perkara berikut:

• TH diwajibkan membayar zakat bagi pihak penyimpan daripada wang simpanan, hasil pelaburan, harta yang diperniagakan serta segala keuntungannya.
• Kemudian, keuntungan bersih dibahagikan antara penyimpan dengan TH menurut kadar yang telah ditentukan, selepas zakat dikeluarkan.
• Lembaga itu sendiri tidak diwajibkan mengeluarkan zakat daripada harta yang diperoleh melalui pembahagian keuntungan tersebut.
• Zakat dibayar kepada Majlis Agama Islam Negeri mengikut kadar simpanan penyimpan di negeri masing-masing.

Selain itu, Jabatan Mufti Negeri Selangor memberi jawapan yang sejajar dalam e-musykil 3111, iaitu bagi soalan tahun 2021. Menurut jabatan itu, akad TH ialah wakalah bi istismar, iaitu wakil bagi tujuan pelaburan. Oleh sebab TH telah membayar zakat perniagaan sebelum agihan keuntungan, pemegang akaun TH tidak wajib membayar zakat atas baki tersebut.

Bagaimana jika anda ada simpanan lain di luar TH?

Simpanan dan pelaburan di luar TH tidak termasuk dalam zakat tabung haji yang dilunaskan bagi pihak pendeposit. Oleh itu, anda perlu menilai zakat harta tersebut secara berasingan dengan pusat zakat atau Majlis Agama Islam Negeri anda. Sebagai contoh, Jabatan Mufti Negeri Selangor menjelaskan bahawa pusat zakat mengira zakat unit amanah berdasarkan modal dan keuntungan.

Jawapan e-musykil 3111 (tahun 2021) juga menerangkan dua kaedah yang digunakan pusat zakat untuk menentukan sama ada zakat unit amanah dikenakan:

• Baki akhir (last balance): nilai terakhir di hujung haul dibandingkan dengan nisab. Kaedah ini diguna pakai di Wilayah Persekutuan, Selangor dan Kedah.
• Baki minimum (minimal balance): jika nilai terendah sepanjang tahun melebihi nisab, zakat dikenakan ke atas nilai terakhir. Negeri-negeri lain menggunakan kaedah ini.

Kaedah ini mungkin telah dikemas kini selepas 2021. Oleh itu, sahkan kaedah semasa dengan pusat zakat negeri anda sebelum membuat pengiraan. Untuk perbandingan simpanan TH dengan ASB dan KWSP, baca panduan tabung haji vs ASB.